رشد چشمگیر رجوع به مرکز داوری اتاق ایران؛
افزایش 60 درصدی درخواستهای داوری 1404 در مقایسه با 1403 و افزایش دو و نیم برابری پروندهها نسبت به 1400
مرکز داوری اتاق ایران در سال ۱۴۰۴ با ثبت ۳۲۶ درخواست داوری، بالاترین تعداد درخواست طی سی سال گذشته را ثبت کرد؛ رقمی که نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود 60 درصد و نسبت به سال 1400، دو و نیم برابر افزایش داشته است.
در همین سال، تاریخ صدور آرای مرکز نشان میدهد حدود ۷۳ درصد آنها در کمتر از شش ماه از آغاز رسیدگی به مرحله صدور رسیدهاند.
به گزارش روابط عمومی مرکز داوری اتاق ایران، بررسی عملکرد این مرکز در سال ۱۴۰۴ نشاندهنده افزایش قابل توجه تقاضا برای استفاده از سازوکار داوری در حلوفصل اختلافات و توسعه همزمان فعالیتهای مرکز در حوزههای رسیدگی، بینالمللی، استانی، پژوهشی و آموزشی است.
افزایش قابل توجه تقاضا برای داوری
تعداد درخواستهای داوری ثبتشده در مرکز حدود ۱۴۰ مورد در سال ۱۴۰۰ به ۳۲۶ مورد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این روند، پس از افزایش تعداد درخواستها در سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ و عدم کاهش در سال ۱۴۰۳، در سال ۱۴۰۴ با رشد چشمگیر همراه شد؛ بهگونهای که تعداد درخواستهای ثبتشده در این سال حدود 60 درصد بیشتر از سال 1403 و حدود دو و نیم برابر سال ۱۴۰۰ بوده است.
در همین سال، ارزش مجموع دعاوی مطروحه در مرکز حدود ۳۰ همت گزارش شده است؛ موضوعی که در کنار افزایش تعداد درخواستها، بیانگر حجم قابل توجه اختلافات اقتصادی ارجاعشده به مرکز است.
تمرکز دعاوی بر اختلافات مالی و تجاری
بررسی موضوعی پروندههای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد دعاوی مرتبط با فعالیتهای مالی و تجاری سهم قابل توجهی از پروندههای مرکز را به خود اختصاص دادهاند. در این میان، دعاوی مالی و اعتباری با حدود صد پرونده، بیش از ۳۰ درصد کل دعاوی را تشکیل دادهاند. دعاوی مربوط به تجارت و خرید و فروش نیز حدود 50 پرونده در جایگاه بعدی قرار گرفته و حدود ۱۵ درصد از مجموع پروندهها را شامل شده است. تعداد قابل توجهی از دعاوی نیز مربوط به حوزه انرژی اعم از نفت، گاز، پتروشیمی، نیروگاه، آب و فاضلاب و ساخت و ساز بودهاند.
گسترش ابعاد بینالمللی دعاوی
حدود ۱۵ درصد از پروندههای ثبتشده در سال ۱۴۰۴ ماهیت بینالمللی داشتهاند. در میان طرفهای خارجی این پروندهها، طرفهای چینی با ۳۶ درصد بیشترین سهم را داشتهاند و پس از آنها طرفهای اماراتی با ۲۰ درصد و روسی با ۱۲ درصد قرار گرفتهاند. طرفهایی از هنگکنگ، مالزی، آلمان، هند و ارمنستان نیز در میان پروندههای بینالمللی مرکز حضور داشتهاند. این ترکیب، علاوه بر تنوع جغرافیایی طرفهای دعوا، نشاندهنده اعتماد به مرکز در رسیدگی به اختلافاتی است که از روابط تجاری فرامرزی ناشی میشوند.
استمرار صدور آرا در بازه زمانی کوتاه
بررسی مدت زمان صدور آرا در سال 1404 نشان میدهد ۷۳ درصد آنها در کمتر از شش ماه صادر شدهاند؛ ۲۱ درصد در بازه کمتر از یک سال و ۶ درصد نیز بیش از یک سال زمان بردهاند.
توسعه خدمات داوری در دفاتر استانی
در کنار فعالیت مرکز، دفاتر استانی نیز در سال ۱۴۰۴ سهم قابل توجهی از درخواستها و آرای داوری را به خود اختصاص دادهاند. در مجموع، ۴۴۲ درخواست داوری در مرکز و دفاتر استانی ثبت شده که رشد بیش از 51 درصدی در مقایسه با سال قبل داشته است. در میان دفاتر استانی، همدان با ۳۶ درخواست در رتبه نخست قرار داشت و پس از آن تهران با ۲۱، اصفهان با ۱۳ و البرز با ۱۲ درخواست قرار گرفتند. از نظر آرای صادرشده نیز همدان با ۱۸ رأی در صدر قرار داشت و پس از آن اصفهان با ۱۲، تهران با ۱۱ و البرز با ۸ رأی قرار گرفتند.
تقویت زیرساختهای علمی و حرفهای
توسعه فعالیت مرکز در سال ۱۴۰۴ به حوزه رسیدگی به اختلافات محدود نماند و در بخش پژوهش و توسعه نیز مجموعهای از اقدامات با هدف تقویت زیرساختهای علمی و حرفهای داوری دنبال شد.
گردآوری آرای برگزیده داوری در چهار جلد برای سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴، ایجاد بانک الکترونیکی آرای داوری مرکز، انجام پژوهشهای موضوعمحور برای ایجاد رویه واحد، بررسی لوایح و طرحهای مرتبط با داوری و بازبینی قواعد داوری و میانجیگری و آییننامه هزینههای داوری از جمله اقدامات این حوزه بوده است.
در حوزه آموزش نیز برگزاری دوره داوری داخلی، نشست نقد و بررسی آرای مرکز، رویدادهای مرتبط با ACIC Pre Vis Moot 2026، برگزاری ۴۵ جلسه رسیدگی در سطح داخلی و بینالمللی و برگزاری نشستهای مشترک حضوری و برخط با دفاتر استانی، از جمله فعالیتهای سال ۱۴۰۴ بوده است.
گسترش دامنه فعالیت مرکز
مجموع عملکرد مرکز داوری اتاق ایران در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که افزایش تقاضا برای داوری، همزمان با توسعه دامنه موضوعی و جغرافیایی فعالیت مرکز دنبال شده است. علاوهبر رسیدگی به اختلافات مالی و تجاری، رسیدگی به پروندههای بینالمللی، توسعه فعالیت دفاتر استانی و تقویت زیرساختهای علمی و آموزشی، ابعاد مختلف این روند را تشکیل میدهند.
از این منظر، افزایش قابل توجه درخواستهای داوری در سال ۱۴۰۴ را میتوان در چارچوب روند گستردهتر توسعه فعالیت مرکز و نقش آن در ارائه سازوکار تخصصی برای حلوفصل اختلافات تجاری ارزیابی کرد.
ما را در کانال بله acic_ir دنبال کنید.