دو نکته حقوقي در مورد شرط انتخاب داور متخصص و جلسات مجازي داوري

  • نوشته شده در : 1399/08/24
  • 0 دیدگاه
  • تعداد بازدید : 69

طرفین می توانند در توافقنامه داوری پیش بینی نمایند که داوران منتخب باید شرایط خاصی را داشته باشند.

 

شرط انتخاب داور متخصص

طبق اصل حاکمیت اراده، طرفین اختلاف بطور كلی در انتخاب داور خود آزاد هستند، البته با رعایت قوانین داخلی كه ممكن است محدودیت هایی را ایجاد کرده باشد.

طرفین می توانند در توافقنامه داوری پیش بینی نمایند که داوران منتخب باید شرایط خاصی را داشته باشند، مانند تجربه حرفه ای یا تخصصی در موضوع اختلاف. چنانچه توافقنامه داوری حاوی چنین شرطی باشد و داور منتخب هر یک از طرفین این شرط را برآورده نکند، طرف مقابل می تواند داور را جرح نماید.

بنا بر این، هنگام مذاکره در مورد مفاد توافقنامه داوری، باید توجه کرد که آیا شروط یا الزاماتی از این دست لحاظ شده یا خیر؟

در حقوق ایران نیز این امر در بند 4 ماده 11 قانون داوری تجاری بین المللی پیش بینی شده است. این بند اشعار می دارد: مقام ناصب باید کلیه شرایطی را که طرفین در موافقتنامه برای تعیین داور مقرر داشته اند رعایت نماید.

قواعد مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران نیز این موضوع را در ذیل تبصره ماده 13 به این ترتیب بیان نموده است: مرکز داوری مکلف است در انتخاب و تعيين «داور» یا هیأت داوران، كليه شرايطي را كه طرفين در موافقتنامه داوری تعیین کرده‌اند، رعايت نموده و با توجه به موضوع دعوی، شخص یا اشخاص واجد شرایط را انتخاب و تعیین کند.

نظر سنجی دانشگاه Queen Mary  در خصوص جلسات مجازی

نظرسنجی دانشگاهQueen Mary  در سال 2018 نشان داده که 78٪ داوران یا هرگز یا جز به ندرت، از جلسات استماع مجازی (Virtual hearings) استفاده نکرده اند. این واقعیت حاکی از این نگرانی است که جلسات مجازی در مقایسه با جلسات فیزیکی مطلوبیتی ندارد. از جمله نگرانی های مخالفین جلسات مجازی مساله احراز دقیق هویت شاهد و اظهارات او و نیز تردید در عدم قابلیت های سیستم عامل های آنلاین است.

اما امروزه در دهه 2020، این نگرانی ها تا حد زیادی از بین رفته است، چرا که موسسات معتبر داوری با مشارکت موسسات ارائه دهنده فن آوری و با کمک سیستم عامل های قابل اعتماد و کاربر پسند (user-friendly) قادر هستند داوری های پیچیده بین المللی را اداره نمایند. بطوری که بسیاری از داوران می گویند ارزیابی و احراز هویت و اظهارات شاهدان و كارشناسان در تماس های ویدیویی، آسان تر از جلسات حضوری است.

به هر حال چه بسا در آینده جلسات رسیدگی مجازی یکی از ویژگی های مهم داوری بین المللی به شمار آید، زیرا مزایای آن برای داوران و طرفین، به ویژه از نظر صرفه جویی در هزینه و زمان، قابل انکار نیست. حتی می توان گفت در جلسات دادرسی مجازی مزایای خاصی هم وجود دارد، مانند انعطاف در زمانبندی جلسات در بازه زمانی طولانی تر.

جلسات رسیدگی مجازی و رواج روزافزون کار از راه دور (Remote Working) در سراسر جهان، یکدیگر را تکمیل می کنند. حتی عناصر خاصی از کار از راه دور به ویژه از حیث صرفه جویی در هزینه ها و کارآیی آن، باعث بهبود روند داوری نیز شده است. به عنوان مثال، برخلاف کنفرانس های تلفنی ساده، جلسات مجازی برای بحث با کارشناسان یا شاهدان مستقر در خارج از کشور گزینه ارجح خواهد بود.

در ایران هنوز مقرراتی درباره رسیدگی داوری در محیط مجازی پیش بینی نشده است، اما مرکز داوری اتاق بازرگانی تا بحال در چند مورد –با تراضی طرفین و داوران- با استفاده از امکانات موجود همچون اسکایپ و واتس اپ جلسات داوری را در محیط مجازی برگزار نموده است.